Chuyển nhà và mùa bão lụt: kế hoạch đưa đồ quý đi an toàn và cứu đồ sau khi bị ngập
Trả lời ngắn: hãy lập sẵn danh sách đồ quý theo thứ tự ưu tiên trước khi cần, kèm ảnh và vị trí từng món. Khi chuyển nhà, tự tay đóng gói và tự chở những món quý nhất, không giao chung với đồ đạc. Khi có tin bão lũ, đưa đồ lên cao, bọc chống nước và mang theo những món nhỏ quý nhất cùng hồ sơ. Sau ngập, an toàn của người và điện là trước hết; đồ bị ướt thì làm khô từ từ trong bóng râm thoáng gió, không phơi nắng gắt, và hỏi người phục chế với đồ giấy, sơn mài.
Danh sách ưu tiên: làm khi trời yên
Khi nước đang lên hay xe chuyển nhà đang chờ, không ai có thời gian nghĩ món nào quan trọng. Danh sách nên được làm trước, trong một ngày bình thường, có sự tham gia của những người lớn trong nhà. Chia ba mức:
- Mang theo người: đồ nhỏ, quý, không thay thế được, như ấn tên của ông, sổ gia phả, chuỗi hạt, ảnh gốc, giấy tờ quan trọng.
- Đưa lên cao hoặc tự chở: đồ vừa và lớn quý, như lư đồng, bình gốm, tượng thờ.
- Bảo vệ tại chỗ: đồ lớn, nặng, ít giá trị hơn, như tủ, bàn, hoành phi.
Danh sách có ảnh, vị trí, ai phụ trách món nào. In một bản dán trong cánh tủ, lưu một bản trên điện thoại và một bản ở nhà người thân.
Chuẩn bị sẵn đồ dùng
- Hộp nhựa cứng có nắp, vài chiếc túi chống nước loại lớn.
- Giấy lụa, khăn cotton, màng xốp bọc hơi, băng keo.
- Găng tay, đèn pin, bút dạ ghi nhãn.
- Kệ cao hoặc chỗ trên tầng hai đã dọn sẵn để đưa đồ lên.
Những thứ này để chung một chỗ, ai trong nhà cũng biết.
Chuyển nhà: món quý đi riêng
Đơn vị chuyển nhà làm việc nhanh, đóng gói theo kiểu chung cho mọi đồ đạc. Đồ quý nên được gia đình tự đóng gói vài ngày trước, theo cách gói từng loại: nhồi giấy vào lòng bình, gói riêng nắp, chèn kín hộp. Ghi "dễ vỡ" và số thứ tự trên hộp, không ghi "đồ cổ" hay "đồ quý" trên mặt hộp.
Những món quý nhất, tự chở bằng xe riêng, ngồi cạnh. Nếu bắt buộc giao cho đơn vị chuyển nhà, chụp ảnh tình trạng trước, lập biên bản bàn giao có danh sách, hỏi rõ trách nhiệm khi vỡ mất. Tới nhà mới, mở hộp đồ quý cuối cùng, khi tủ, kệ đã được lắp chắc chắn và bắt vít vào tường.
Đồ thờ khi chuyển nhà
Nhiều gia đình có nghi thức riêng khi chuyển bàn thờ, bát hương. Phần nghi lễ theo phong tục của nhà mình; phần kỹ thuật thì như mọi đồ quý khác: bát hương, lư đồng, tượng thờ được gói kỹ, chở cẩn thận, đặt lên bàn thờ mới khi bàn đã vững. Tượng nặng không đặt ở chỗ cao chưa chắc chắn. Nến, nhang trong những ngày lộn xộn đồ đạc là nguy cơ cháy, nên tạm không thắp khi chưa sắp xếp xong.
Khi có tin bão lũ
Theo dõi thông tin từ cơ quan chức năng. Khi có cảnh báo, làm theo danh sách: những món mức một bỏ vào túi chống nước, cho vào một túi xách để sẵn. Những món mức hai đưa lên tầng cao hoặc kệ cao, bọc túi chống nước. Rút phích cắm thiết bị gần tủ trưng bày, tắt đèn tủ.
Đừng mạo hiểm vì đồ. Khi đã có lệnh sơ tán hoặc nước lên nhanh, đi ngay. Không món gia bảo nào đáng giá bằng an toàn của người trong nhà, và chính ông bà để lại đồ cũng sẽ nói như vậy.
Sau khi nước rút: an toàn trước
Chỉ vào nhà khi cơ quan chức năng cho phép, điện đã được ngắt hoặc kiểm tra an toàn. Nước lũ có thể bẩn, chứa bùn và vi khuẩn; đeo găng tay, ủng, khẩu trang khi dọn. Chụp ảnh hiện trạng trước khi dọn, phục vụ cho việc kiểm kê và bảo hiểm nếu có.
Cứu đồ bị ướt theo từng loại
| Loại đồ | Nên làm | Không nên |
|---|---|---|
| Gốm, sứ, đá | Rửa nhẹ bùn bằng nước sạch, để khô tự nhiên | Chà mạnh chỗ có vết vá, chỗ men nứt |
| Kim loại | Rửa bùn, lau khô ngay, để nơi thoáng | Để ướt lâu, phơi nắng gắt |
| Gỗ | Lau bùn, để khô từ từ trong bóng râm có gió | Phơi nắng, sấy nóng, vì gỗ sẽ nứt cong |
| Sơn mài, đồ thếp | Thấm nhẹ, để nằm ngang, hỏi người phục chế sớm | Lau chà, phơi nắng |
| Giấy, sách, ảnh | Tách riêng, hỏi người phục chế giấy càng sớm càng tốt | Bóc các trang dính, sấy nóng |
| Vải | Rửa bùn nhẹ, phơi phẳng trong bóng râm | Vắt xoắn, treo nặng nước |
Đồ hữu cơ ướt có thể lên mốc chỉ sau một hai ngày trong thời tiết nóng ẩm, nên ưu tiên xử lý chúng trước.
Bảo hiểm và giấy tờ
Một số gói bảo hiểm nhà ở có điều khoản về tài sản bên trong, với điều kiện và giới hạn riêng cho đồ có giá trị. Nếu gia đình có bảo hiểm, đọc kỹ hoặc hỏi đơn vị bảo hiểm xem đồ quý có được tính không, cần giấy tờ gì để chứng minh. Hồ sơ ảnh và mô tả lập sẵn chính là thứ được hỏi tới đầu tiên khi có tổn thất.
Cập nhật danh sách sau mỗi lần
Sau mỗi lần chuyển nhà hay mùa mưa bão, xem lại danh sách: món nào đã đổi chỗ, món nào đã hỏng, thứ gì còn thiếu trong bộ đồ chuẩn bị. Một gia đình làm điều này đều đặn sẽ bình tĩnh hơn hẳn khi chuyện xảy ra. Nếu nhà có tượng thần tài, tượng thờ lớn cần thay sau một lần hư hỏng, có thể tham khảo kích cỡ và cách đóng gói tại Vật Phẩm Phong Thuỷ.