Hộp gỗ, túi vải, giấy gói: đóng gói đồ quý để cất lâu năm mà không làm hại chính nó
Trả lời ngắn: vật liệu tiếp xúc trực tiếp với đồ quý nên là thứ trơ và sạch: giấy không axit hoặc giấy lụa trắng, vải cotton mộc đã giặt, túi nhựa trong loại không chứa chất hoá dẻo. Tránh giấy báo vì mực dây ra, tránh túi nilon kín vì đọng ẩm, tránh nhựa mềm cho tiền xu và kim loại, tránh bông gòn quấn trực tiếp vào đồ có chi tiết mảnh. Mỗi món một ngăn hoặc một gói riêng, ghi nhãn bên ngoài hộp chứ không lên món đồ.
Gói sai làm hại đồ thế nào
Đồ cất trong hộp tưởng là an toàn, nhưng suốt nhiều năm, món đồ tiếp xúc liên tục với vật liệu gói. Giấy có tính axit ngả vàng và chuyển vết ố sang đồ. Mực báo in dây lên men gốm, lên vải. Cao su của dây thun mục, dính chặt vào bề mặt, có thể làm đổi màu bạc và đồng. Nilon kín giữ hơi ẩm bên trong, tạo môi trường cho mốc. Bông gòn mắc vào móng rồng, cánh hoa, chi tiết khảm, khi gỡ ra kéo theo cả mảnh vỡ.
Giấy: chọn loại nào
- Giấy không axit, giấy lụa trắng không axit: dùng để gói trực tiếp, lót giữa các lớp, chèn khoảng trống.
- Giấy bản, giấy dó: mềm, dùng tốt cho trầm, gỗ, đồ khô; chọn loại trắng, không nhuộm.
- Không dùng: giấy báo, giấy in, giấy bìa carton tái chế tiếp xúc trực tiếp với đồ, giấy màu.
Thay giấy gói sau một thời gian, nhất là khi thấy giấy ẩm, ố hay giòn.
Vải và túi vải
Vải cotton mộc hoặc vải lanh trắng, giặt kỹ để bỏ hồ và hoá chất hoàn thiện, là lựa chọn tốt cho túi đựng trang sức, chuỗi hạt, đồ đồng nhỏ. Tránh vải nhung màu đậm, vải nhuộm có thể phai màu sang đồ khi ẩm. Tránh vải len với đồ bạc, vì một số loại len chứa lưu huỳnh làm bạc xỉn nhanh hơn.
Hộp gỗ, hộp nhựa, hộp giấy
| Loại hộp | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|
| Hộp gỗ | Đẹp, chắc, điều hoà ẩm phần nào | Một số gỗ thải hơi axit; lót giấy không axit bên trong; tránh hộp mới sơn |
| Hộp nhựa cứng trong | Nhìn được bên trong, chống nước, chống côn trùng | Kín quá dễ đọng ẩm; đặt gói hút ẩm nếu cất lâu |
| Hộp giấy lưu trữ không axit | Hợp với giấy, ảnh, vải | Sợ nước; đặt trên kệ cao |
| Thùng carton thường | Rẻ, tiện khi chuyển nhà | Chỉ dùng tạm; thu hút gián, mối; dễ ẩm |
Gói từng loại đồ
Gốm sứ: nhồi giấy lụa vào lòng bình để đỡ thành, quấn vài lớp giấy bên ngoài, đặt nằm hoặc đứng vững trong hộp, chèn kín bốn phía. Nắp tách riêng, gói riêng, đặt cạnh. Không cầm bình ở quai hay miệng.
Đồng, kim loại: lau khô, đeo găng cotton khi cầm để mồ hôi tay không để lại vết, gói giấy không axit, đặt trong hộp có gói hút ẩm.
Vải, áo dài, khăn thêu: gấp càng ít nếp càng tốt, chèn giấy lụa cuộn tròn vào nếp gấp để không thành vết hằn; vải dài thì cuộn quanh ống bìa bọc giấy không axit.
Giấy, thư từ, ảnh: đặt phẳng trong bìa hồ sơ không axit, mỗi tấm ảnh một bao riêng nếu được, không dùng ghim, kẹp sắt hay băng dính.
Tiền xu và nhựa mềm
Nhiều người cất tiền xu trong vỉ nhựa mềm, túi nhựa dẻo. Một số loại nhựa mềm, nhất là nhựa PVC, theo thời gian thải chất hoá dẻo, để lại lớp nhờn xanh hoặc vết ăn mòn trên bề mặt xu. Người sưu tầm tiền thường chọn bao giấy, bao nhựa cứng loại dành cho lưu trữ, hoặc hộp có ngăn. Khi đổi vỏ cho bộ xu cũ, cầm xu ở mép, không chạm mặt.
Trang sức và đồ nhỏ
Mỗi món một ngăn hoặc túi riêng, để đá cứng không cào vào kim loại mềm, ngọc trai không bị cọ trầy. Dây chuyền đóng khoá rồi mới cất để không rối. Vòng ngọc đặt trên vải mềm, không chồng lên nhau. Hộp trang sức cất trong tủ có khoá, và có danh sách món nào nằm ở đâu.
Ghi nhãn và danh sách
Ghi nhãn ở mặt ngoài hộp: mã món đồ, tên gọi, ngày đóng gói, người gói. Không dán nhãn lên món đồ. Trong hộp đặt một tấm thẻ ghi lại nội dung, phòng khi nhãn ngoài bong. Danh sách tất cả các hộp, để ở chỗ người trong nhà biết, giúp tìm đồ mà không phải mở từng hộp, tức là ít lần phải cầm đồ ra vào.
Găng tay và cách cầm đồ khi đóng gói
Găng cotton giúp mồ hôi và dầu tay không để lại vết trên kim loại, ảnh, giấy. Nhưng với sứ men bóng, ngọc, đá mài nhẵn, găng cotton lại dễ trượt; nhiều người làm bảo quản dùng găng nitrile mỏng cho những món trơn này. Trước khi gói đồ, tháo nhẫn, đồng hồ, vòng tay để không cào vào bề mặt.
Cầm đồ bằng hai tay, một tay đỡ đáy, không nhấc bằng quai, vòi, tai, núm hay chỗ chạm mảnh. Làm việc trên mặt bàn có trải khăn dày, không làm trên giường hay trên đùi. Mỗi lần chỉ cầm một món.
Mở hộp kiểm tra
Đồ đóng gói không phải để quên. Vài lần mỗi năm, chọn một ngày khô ráo, mở vài hộp, nhìn tình trạng, thay giấy, thay gói hút ẩm. Đó cũng là dịp kể cho con cháu nghe về những món trong hộp. Ai cần hộp, túi đựng trang sức đi kèm món mới mua có thể xem tại Vật Phẩm Phong Thuỷ, nhưng nên lót thêm giấy không axit nếu định cất lâu.